info@ortodontiuzmani.net
Dudak Damak Yarığı

Dudak Damak Yarığı


Dudak Damak Yarığı halk arasında ‘tavşan dudak’ olarak da bilinen dudak-damak yarığı bozukluğu (Kleft pale olarak da adlandırılır), damak ve dudak yapılarını oluşturan dokuların embriyolojik devrede (ana karnında) oluşan bir bozukluk sonucunda tam olarak örtüşmemesinden kaynaklanır. 


Bu bölgelerin şekillenmesi, gebeliğin 4-12. haftaları arasında olur. Bu evrede oluşan her hangi bir bozukluk, şiddetine ve zamanına göre yarığın büyüklüğünü ve yerini belirler. 


Bu yarıkları kabaca sınıflandırırsak: 

• Dudak yarıkları, 
• Damak yarıkları, 
• Total damak yarıkları (dudak ve damağın tamamını kapsar), 
• Tek taraflı yarıklar, 
• Çift taraflı yarıklar, 
• Orta hat yarıklar. 

DDY sıklığı ırktan ırka değişmekle birlikte, kabaca her bin gebelikten birisinde görülmektedir. Bu hastalığın sebebi tam olarak bilinmese de, hem genetik, hem de çevresel faktörlerin rol oynadığı düşünülmektedir. Çevresel faktörler arasında hamilelikte sigara kullanımı, yeresiz beslenme, bazı folik asit ve vitaminlerin eksikliği, şeker hastalığı ve anne yaşı da etkilidir. 

Dudak damak yarığı, anne karnında da teşhis edilebilen bir rahatsızlıktır. Bazı durumlarda özellikle dudak yarıkları ultrason ile teşhis edilebilmektedir. Bu durumda doğum öncesi yapacak her hangi bir şey yoktur. Durumun tespiti, bu bebeklerin doğum sonrası tedavilerinin planlanması açısından önemlidir. 

Dudak damak yarığı ile doğan bebeklerde ne yapılmalı? 

DDY ölümcül bir rahatsızlık değildir fakat özellikle beslenme ve yutkunma fonsiyonlarının normal gelişmesi için bazı önlemler alınması şarttır. Bebeklerde yutkunma refleksi ilk 24 saatte oluşur. Damak yarığı durumunda emilen süt, burundan gelir ve solunum yollarına kaçabilir. Bu bebeklerde en önemli sıkıntı solunum yollarında gelişen enfeksiyonlardır. Bu bebeklerin doğumunda, özellikle evde doğumlardan sonra, dudak yarığı gözden kaçabilmekteydi. Bu sebeble bebekler doğum sonrasında çok dikkatli muayene edilmelidir. Bu bebeklerde bazen kalp hastalıkları ve çeşitli anomaliler de görülebilmektedir. Bu açıdan genel muayenesine de çok dikkat etmek gereklidir. 

DDY ile doğan bebekler, ilk 24 saat içerisinde ortodonti uzmanına yönlendirilmelidir. Ortodonti uzmanı, bu bebeklerden ölçü alarak bir beslenme plağı yapar. Bu plakla bebek, emme fonksiyonuna kavuşur. Ortodontist, bu plakları belli aralıkla yeniler ve damak dokularını yönlendirir. Bu safhada bebekler dik pozisyonda beslenmeli ve aspirasyon konusunda dikkatli olunmalıdır. Bu bebeklerde temel sorun olan beslenme fonksiyonu sağlandıktan sonra yarığın onarımına geçilir. İlk operasyon genellikle 6. ayda yapılır. Ek operasyonlara ihtiyaç duyulursa 3 yaş civarında da yapılabilir. 

Damak yarığı teşhisiyle doğan bebeklerde dişsel anomalilere de sıklıkla rastlanır. Ağız ve burun boşlukları birlişik olduğu için konuşma da bozuktur. Bu durumda tedavi neredeyse tüm dişlerin çıkması ve düzeltilmesine kadar sürebilir. Bu bazı durumlarda 18 yaşını bulabilir. DDY tedavisi bu anlamda oldukça karışık bir tedavidir ve bir ekip halinde yapılması gereklidir. Avrupa ülkelerinde uzun yıllardır bulunan DDY ekipleri son yıllarda ülkemizde de oluşturulmaktadır. Daha ziyade diş hekimimliği fakültelerinin bulunduğu üniversitelerde ortaya çıkan bu ekipler, çok daha etkin tedaviler yapabilmektedirler. DDY ekibinde ortodontist, plastik cerrah, konuşma terapisti, KKB uzmanı ve psikolog bulunmalıdır. 

DDY ie karşılaşmış olan ebeveynler, bunun hayatın sonu olmadığını ve doğru uygulanmış tedavilerle çocuğunun, diğer çocuklardan farklı olmayacağını bilmelidir.